Samen opleiden voor de regio van morgen

Hoe bouw je samen aan een regio waarin talent blijft en groeit? In Noord-Holland Noord werken Hogeschool Inholland (hbo), het Talland College (mbo) en Vonk (vmbo en mbo) daar samen aan. Binnen de Regio Deal Noord-Holland Noord (NHN) verbinden zij onderwijs, overheid en ondernemers nauwer met elkaar. Het doel? Onderwijs dat beter aansluit op de arbeidsmarkt én een samenwerking die de regio structureel versterkt.

De Regio Deal NHN richt zich op het verbeteren van brede welvaart in de regio. In totaal is € 65 miljoen beschikbaar, verdeeld over drie programmalijnen: Beter Leren, Beter Werken en Beter Leven. Projecten komen alleen in aanmerking voor subsidie als partijen uit verschillende domeinen samen optrekken. Zo worden verbindingen gelegd tussen de verschillende lijnen en tussen organisaties, die elkaar beter weten te vinden en aanvullen.

Één verhaal, één netwerk, één route
Binnen de lijn Beter Leren werken Inholland, het Talland College en Vonk nadrukkelijker samen als één beroepsonderwijscollectief. Damienne Leijen van Inholland, Fabian Koning van het Talland College en Catelijne Zandbergen van Vonk halen ideeën op binnen hun organisaties, stemmen die onderling af en bepalen welke initiatieven kansrijk zijn. Als programmalijnmanager begeleidt Catelijne initiatiefnemers bovendien bij het indienen van hun plannen.

In het begin was dat nog zoeken. Inmiddels is er een werkwijze ontstaan waarin de instellingen elkaar tijdig betrekken en goed zicht hebben op aanvragen. “We trekken steeds meer samen op en spreken dezelfde taal”, zegt Catelijne. “Met één verhaal, één loket en één netwerk wordt de route naar onderwijs en werk voor inwoners en werkgevers overzichtelijker en toegankelijker.”

Uitgaan van wat de regio nodig heeft
Dat is hard nodig, benadrukt Fabian. Noord-Holland Noord kampt met vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en uitstroom van jongeren. Tegelijkertijd verandert werk razendsnel en vragen beroepen om nieuwe vaardigheden. In sectoren als zorg, techniek en logistiek stapelen vacatures zich op, terwijl werkzoekenden niet altijd de juiste aansluiting vinden. “Die mismatch kun je alleen samen oplossen”, zegt hij.

Onderwijs speelt daarin een sleutelrol. “Het gaat niet meer alleen om het opleiden van 16-, 17-jarigen voor een beroep dat ze veertig jaar lang uitoefenen”, legt hij uit. “Het draait erom mensen te helpen zich hun hele leven te blijven ontwikkelen en zo duurzaam inzetbaar te blijven. Daarom zoeken mbo en hbo, onderwijs en bedrijfsleven elkaar op, over grenzen en doelgroepen heen.” Dat krijgt vorm in flexibel en modulair onderwijs, duidelijke leerroutes en trajecten die direct aansluiten op wat de regio vraagt.

Onderdeel van de oplossing
Samenwerking vraagt ook om scherpte in keuzes. Bij aanvragen van partners kijken de onderwijsinstellingen kritisch of een project bijdraagt aan de regio, past bij hun rol en of het uitvoerbaar is. “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing, niet alleen van de uitkomst”, zegt Damienne. “Dat betekent dat we vanaf het begin meedenken, maar ook eerlijk zijn over wat we wel en niet kunnen waarmaken.”

“Die houding vergt soms geduld van partners, maar zorgt er ook voor dat het onderwijs als serieuze en betrouwbare partner wordt gezien. En het mooie is: of je nu met Inholland, Vonk of het Talland College spreekt: de lijn is hetzelfde.”

Samen bouwen aan de praktijk
Hoe dat er in de praktijk uitziet, blijkt uit projecten die vanuit de Regio Deal worden opgezet. Een veelbelovend voorbeeld is FlexMatch. Dit initiatief brengt in kaart wat iemand kan, wil en nodig heeft voor werk, en vertaalt dat naar passende leertrajecten. Soms over meerdere onderwijsinstellingen heen. “Het kan straks zomaar zijn dat iemand modules volgt bij Vonk, het Talland College én Inholland”, zegt Fabian. “Zo werk je stap voor stap toe naar een nieuw beroep.”

Die werkwijze zie je ook terug in andere initiatieven. Sommige worden gezamenlijk opgepakt, zoals Entree NH, waarin het Talland College en Vonk samenwerken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Andere projecten komen vanuit één instelling, maar sluiten aan op dezelfde regionale opgaven, zoals Logmotion rond transport en logistiek of Food Next van Inholland, een fieldlab waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan innovaties in voedselproductie, circulariteit en digitalisering. Daarbij wordt telkens gekeken hoe andere partners kunnen aansluiten.

Ook op technologisch vlak wordt samengewerkt. Door gezamenlijk te investeren in toepassingen als XR, VR en immersive learning hoeven instellingen niet allemaal afzonderlijk hetzelfde te ontwikkelen. “Door kennis en faciliteiten te delen, kunnen lerenden ervaring opdoen met technologie die straks het verschil maakt in hun werkveld”, aldus Damienne.

Samen vooruit
De beweging is ingezet. Onderwijs en arbeidsmarkt groeien naar elkaar toe, met één gezamenlijke ambitie: een regio waarin iedereen mee kan doen en talent zich kan ontwikkelen. Ook in de samenwerking worden duidelijke stappen gezet. “We opereren steeds minder als losse eilanden en meer als partners met een gezamenlijke opdracht”, zegt Damienne.

Volgens Fabian vraagt dat om blijvende verandering. “Die manier van samenwerken moet overal landen. Niet alleen aan de bestuurstafel, maar juist ook binnen de organisaties zelf.” Heldere communicatie en betrokkenheid van collega’s zijn daarbij onmisbaar.

Voor Catelijne zit de grootste winst in wat er al staat. “We bouwen aan een netwerk dat ook op lange termijn blijft bestaan. Niet alles lukt meteen; soms moeten plannen worden aangescherpt of opnieuw ingediend. Maar we gaan vooruit. En met elke stap wordt zichtbaarder wat samenwerken echt oplevert.”